BLACK WEEKEND DO -25% NA WYBRANE PRODUKTYSprawdźW związku z trwającą promocją Black Weekend realizacja zamówień może być wydłużona.
Serce ułożone z różowych wstążek – symbol profilaktyki raka piersi

Rak piersi – fakty, mity i kalendarz badań profilaktycznych

Facebook
LinkedIn
Pinterest

„Wystarczającym wskazaniem do badania piersi jest fakt, że je masz” (prof. Marzena Dębska).

Rak piersi to najczęstszy nowotwór złośliwy występujący wśród Polek – co ósma z nas zachoruje na niego w ciągu swojego życia. Wykryty we wczesnym stadium jest wyleczalny w ponad 90%. Niestety, w Polsce wciąż co 1,5 godziny jedna kobieta umiera z tego powodu. Dlaczego tak się dzieje? Czemu w naszym kraju obserwujemy tendencję wzrostową umieralności, w przeciwieństwie do Europy Zachodniej czy USA?

Głównym problemem jest to, że pomimo szeroko zakrojonych akcji profilaktycznych, raka piersi wciąż wykrywamy w zaawansowanym stadium. Nowotwór potrzebuje kilku lat, aby dać widoczne objawy, a niewiele z nas regularnie uczestniczy w badaniach przesiewowych. Z bezpłatnej mammografii korzysta zaledwie 30% uprawnionych kobiet – a warto pamiętać, że w ramach ogólnokrajowego programu NFZ kobiety w wieku od 45 do 74 lat mogą wykonać mammografię całkowicie bezpłatnie i bez skierowania (raz na 2 lata). Obserwujemy również ogólny wzrost zachorowań na raka piersi (sutka), coraz częściej u kobiet poniżej 40. roku życia. Wpływają na to czynniki cywilizacyjne, takie jak siedzący tryb życia, otyłość, niewłaściwa dieta, późne macierzyństwo, a także bezdzietność.

 

Fakty i mity

Wokół diagnostyki narosło wiele mitów, które skutecznie odstraszają pacjentki od badań:

Mit 1: Mammografia jest niebezpieczna przez promieniowanie. Wiele pacjentek boi się naświetlania związanego z mammografią. W rzeczywistości jego dawka jest minimalna i w pełni bezpieczna dla zdrowia. Jest ona tylko nieznacznie większa od tej, którą otrzymujemy podczas rutynowego RTG klatki piersiowej, i równa dawce promieniowania tła, którą naturalnie przyjmujemy z kosmosu czy gleby przez okres 7 tygodni.

Mit 2: Biopsja powoduje rozsiew choroby. Część kobiet unika biopsji ze strachu przed „rozsianiem nowotworu”. Tymczasem zabieg ten to absolutne must-have, aby odróżnić zmiany złośliwe od łagodnych. Jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym. W przypadku biopsji mammotomicznej (próżniowej) cała zmiana zostaje od razu usunięta. Jeśli wynik badania histopatologicznego potwierdzi zmianę łagodną, leczenie jest zakończone (co nie zwalnia nas z dalszych badań kontrolnych co 6–12 miesięcy). W przypadku zmian złośliwych wynik pozwala podjąć właściwą, celowaną terapię: chirurgiczną, radioterapię, chemioterapię lub hormonoterapię.

 

Kalendarz badań profilaktycznych

Choć szczyt zachorowań przypada po 50. roku życia, to ze względu na wzrost zachorowań u młodszych kobiet, każda z nas – niezależnie od wieku – powinna dbać o diagnostykę. Podstawą jest połączenie samobadania z badaniami obrazowymi:

Samodzielne badanie piersi: To metoda dostępna dla każdej z nas, która pozwala wykryć zmiany o wielkości okołopółcentymetrowej lub centymetrowej. Ważne, aby wykonywać je co miesiąc, nawet jeśli regularnie chodzimy do lekarza. Zmiany stabilne w obrazie radiologicznym mogą zacząć rosnąć pomiędzy oficjalnymi badaniami.

Na co zwrócić uwagę? Pamiętajmy, że nowotwór złośliwy to nie tylko wyczuwalne guzki. Do natychmiastowej diagnostyki kwalifikują się objawy takie jak: zaczerwienienie lub zaciągnięcie skóry piersi, wyciek z brodawki (lub jej wciągnięcie) oraz tzw. objaw skórki pomarańczowej.

Między 20. a 30. rokiem życia: Powinnyśmy wykonywać USG piersi raz na 1–2 lata. Badanie najlepiej zaplanować między 1. a 10. dniem cyklu miesiączkowego.

Po 30. roku życia: Badanie ultrasonograficzne (USG) należy wykonywać obowiązkowo co roku.

 

Nosicielki genu BRCA1 i obciążenie rodzinne

Jeśli w Twojej rodzinie (u mamy, babci, siostry, cioci) występowały nowotwory piersi lub jajnika, konieczne jest odbycie profesjonalnej konsultacji genetycznej i zbadanie się pod kątem obecności mutacji genu BRCA1. W przypadku dodatniego wyniku plan ochrony jest znacznie bardziej rygorystyczny: samodzielne badanie piersi wdraża się już od 18. roku życia, a po skończeniu 20 lat konieczne są regularne, coroczne kontrole pod okiem onkologa oraz naprzemienne badania obrazowe — rezonans magnetyczny piersi i USG.

 

Podsumowanie

Rak piersi nie musi być wyrokiem, pod warunkiem że damy sobie szansę na jego wczesne wykrycie. Strach przed diagnozą lub badaniem bywa paraliżujący, ale to właśnie wiedza i szybkie działanie ratują życie. Regularne samobadanie raz w miesiącu oraz coroczne wizyty u lekarza powinny stać się stałym elementem dbania o własne zdrowie. Nie odkładaj badań na później – profilaktyka to najprostszy i najskuteczniejszy wyraz troski o samą siebie i swoich bliskich.